เปิดสมุดภาพและบันทึกนักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น ตามเสด็จเยือนสหรัฐอเมริกาครั้งแรก

วิจิตร ไชยวัณณ์ อดีตบรรณาธิการหนังสือพิมพ์คนเมือง หนังสือพิมพ์ฉบับแรกของจังหวัดเชียงใหม่ เปิดลิ้นชักความทรงจำ และความภาคภูมิใจในชีวิตของนักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นที่ได้ตามเสด็จ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบรมราชินีนาถเสด็จเยือนสหรัฐอเมริกาครั้งแรกเมื่อกลางปี 2503

ในวัย 93 ปีของวิจิตร ไชยวัณณ์ เขาใช้ชีวิตบั้นปลายอยู่ในบ้านสวน อ.แม่วาง จ.เชียงใหม่  แม้ร่างกายจะชราไปตามการใช้ชีวิตอันยาวนาน แต่ความทรงจำยังแม่นยำ และความเป็นนักหนังสือพิมพ์ยังอยู่ในสายเลือด

ขณะนอนพักผ่อนอยู่เมื่อเย็นวันที่ 13 ตุลาคม 2559 เสียงแว่วจากโทรทัศน์ แถลงการณ์ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จสวรรคต  วิจิตร ไขยวัณณ์ ลุกขึ้นด้วยสัญชาติญานนักหนังสือพิมพ์ รีบบันทึกเหตุการณ์สำคัญนี้ไว้บนปฏิทินข้างฝาทันที

20162210121613.jpg

“ตอนนั้นรีบบันทึกมากเพราะกลัวลืม คุณลุงมีปฏิทินอยู่ 2 อันในห้องนอนและนอกห้อง ก็รีบที่จะบันทึกประวัติศาสตร์นี้ไว้และให้ลูกชายไปซื้อหนังสือพิมพ์ฉบับวันที่ 14 ต.ค.เก็บไว้เป็นประวัติศาสตร์ให้ลูกหลานรับรู้ต่อไป”

หากการทำหนังสือพิมพ์คือการบันทึกประวัติศาสตร์ คือวรรณกรรมแบบเร่งด่วน   ข้อเขียนของวิจิตร ไชยวัณณ์ ถึงเรื่องราวของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ในการเสด็จเยือนสหรัฐอเมริกาเป็นครั้งแรกเมื่อปี 2503 ย่อมเป็นบันทึกชิ้นสำคัญ ที่ทำให้พสกนิกรชาวไทย ได้เห็นรายละเอียดของพระราชกรณียกิจของพระองค์

20162210121706.jpg

ปี 2503 วิจิตร ในฐานะบรรณาธิการหนังสือพิมพ์คนเมือง หนังสือพิมพ์เล่มแรกของจังหวัดเชียงใหม่ ได้รับเชิญจากรัฐบาลอเมริกา  ไปศึกษาดูงานด้านหนังสือพิมพ์และโทรทัศน์เป็นระยะเวลา 3 เดือน  ช่วงเวลานั้น เขาทราบว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และสมเด็จพระราชินีนาถฯ จะเสด็จเยือนสหรัฐอเมริกา เป็นครั้งแรก  จึงขอปรับกำหนดการเดินทางไปล่วงหน้าก่อน เพื่อศึกษาพื้นที่ และเตรียมพร้อมที่จะบันทึกภาพเหตุการณ์สำคัญครั้งนี้ พร้อมเขียนบันทึกประจำวัน เป็นข้อมูล และ เขียนเป็นบทความคอลัมน์ “จดหมายถึงคนเมือง” เพื่อส่งกลับมาตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์คนเมือง ในยุคที่กล้องยังเป็นกล้องฟิล์ม และการส่งต้นฉบับกลับประเทศไทยยังต้องอาศัยไปรษณีย์

20162210121727.jpg

“คุณลุงใช้กล้อง กล้อง 2 กล้อง  Olympus – PEN EE -3 ใช้ฟิล์มสีและขาวดำ 24×36 mm Half Frame ถ่ายได้ 72 รูป  และกล้อง Yashica  ถ่ายได้ 12 รูป ซื้อฟิล์มที่ฮ่องกง และล้างอัดที่อเมริกา ส่วนบันทึกก็เขียนทุกวัน และส่งจดหมายกลับมาตีพิมพ์เป็นรายสัปดาห์ในหนังสือพิมพ์คนเมือง”

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ มีหมายกำหนดการเสด็จเยือนสหรัฐอเมริการะหว่าง  วันที่ 14 มิ.ย-14 ก.ค พ.ศ 2503  ครั้งนั้นสื่อมวลชนไทยที่ตามเสด็จจากประเทศไทยเป็นผู้แทนจากสถานีโทรทัศน์ช่อง 7 และช่อง 4 น.พ.ส.ส่วนกลางคือสยามรัฐ และพิมพ์ไทย-สนามนิกร  ขณะที่วิจิตร อยู่ในสถานะนักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นหนึ่งเดียวที่ได้รับเชิญจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกา

วิจิตร ไชยวัณณ์ ออกเดินทางจากกรุงเทพมหานครก่อน ตั้งแต่ 1 พ.ค.2503  และ ติดตามบันทึกภาพในหลวงเสด็จระหว่างตั้งแต่ 28 มิ.ย.-7ก.ค.2503 ซึ่งเป็นการไปเยือนสถานที่สำคัญในสหรัฐอเมริกา เช่นที่ลอสแองเจิลสิล กรุงวอชิงตัน ดีซี นิวยอร์ค  โดยเฉพาะที่ โรงพยาบาลเมาท์ออเบิร์น แมสซาชูเสจ สถานที่ประสูติกาลของพระองค์  และนี่คือ บางส่วนของบันทึกจากลิ้นชักความทรงจำของลุงวิจิตรที่จะทำให้เราเสมือนได้ย้อนรอยไปตามเสด็จพระองค์ท่านเลยทีเดียว

June 28 ,1960 ในหลวงและพระราชินีเสด็จถึง วอชิงตัน ดี.ซี.  

20162210121818.jpg

….ได้รับบัตรอนุญาติติดตามข่าวในหลวงจาก  Dept of State ซึ่งสามารถเข้าได้ทุกแห่ง แม้แต่ใน  White House  พร้อมกับแจกรายการเสด็จประพาสที่ต่างๆ จนถึงวันที่ 14 ก.ค. พร้อมกับรายละเอียดผู้ติดตาม การต้อนรับ การจัดริ้วขบวนให้อีกด้วย

11.00 น .  ขึ้นรถบัสทหาร ไปยังสนามบินทหาร  MATS (Military Air Transport Service Terminal `ที่สนามบิน มีกองทหารกองเกียรติยศ เจ้าหน้าที่ตำรวจ และคนไทยในวอชิงตันไปคอยต้อนรับในหลวงกันอย่างคับคั่ง  เราได้พบกับสุรพิณ ลูกสาวคุณน้าแสงคำ รู้สึกดีใจมาก คุยกันตั้งนาน

เขาจัดให้พวก  Pressและ TV อยู่ตรงหน้าที่ประทับพอดี มี Press ประมาณ 100 คน รวมทั้งกล้องถ่ายหนังด้วย สำหรับกองทหารมี 4 เหล่าได้แก่  Air Force, Navy, Marine,  Army  และมี Band อีก 1 วง

เครื่องบินพระที่นั่ง  Columbia III มาถึงเมื่อ 12.00  น. ประธานาธิบดีไอเซนฮาวร์และบุคคลสำคัญอื่นๆ ไปต้อนรับกันอย่างคับคั่ง  ในหลวงอยู่ในชุดจอมทัพไทยสีขาว พระราชินีชุดสีชมพู สวยมาก  ปืนใหญ่ยิงสลุด 21 นัด ดนตรีบรรเลงเพลงสรรเสริญพระบารมี เพลงชาติอเมริกัน ในหลวงตรวจแถวกองทหาร แล้วประธานาธิดีกล่าวต้อนรับ  ในหลวงกล่าวตอบด้วยภาษาอังกฤษได้ดีมาก  มีถ้อยคำขำๆ หลายตอน เรียกเสียงหัวเราะจากประชาชนชาวอเมริกัน

ขบวนรถยนต์พระที่นั่ง ออกจากสนามบินไปสู่ที่ประทับที่   Blair House หรือบ้านรับรองของประธานาธิบดี เรา ถูกจัดให้นั่งบนรถเก๋ง คันที่ 5 ห่างจากในหลวงประมาณ 40 เมตร นับว่าโชคดีมาก  ระยะทางแถวสนามบิน มีประชาชนบางตา ไม่แน่น เพราะอยู่ไกล พอข้ามสะพานแม่น้ำโปโตแมค เรือดับเพลิงเปิดหวอแล่นขนานกับสะพาน พ่นน้ำขึ้นสู่อากาศหลายครั้ง คล้ายน้ำพุ น่าดูมาก

พอเข้าเขต ดาวน์ทาวน์ ประชาชนเริ่มหนาแน่น มีกองทหาร 4 เหล่า เดินนำหน้า ขบวนรถยนต์เสด็จวิ่งช้า  ในหลวงนั่งประทับบนรถยนต์เปิดประทุนด้านซ้าย ประธานาธิบดีนั่งกลาง พระราชินีนั่งด้านขวา  มีประชาชนคอยชมพระบารมี 2 ข้างทางประมาณ 100,000 คน มีการปรบมือให้เกียรติตลอดทาง  มีป้ายภาษาไทย “ทรงพระเจริญ” และป้ายภาษาอังกฤษ สองข้างทางมีธงอเมริกันคู่กับธงชาติไทย

ไปถึง Blair House เวลาประมาณ 18.00 น.   ได้รับอนุญาตเข้าไปถ่ายรูป ภายในห้องประทับ  ขณะในหลวงพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จักรีให้แก่  ประธานาธิบดีไอเซนฮาวร์มีช่างภาพได้รับอนุญาต 6 – 7 คนเท่านั้น เราเลยได้ถ่ายรูปหลายรูป นับเป็นเกียรติอย่างยิ่ง

20162210121844.jpg

20162210122624.jpg

…..ราว 14.00 น . เราขึ้น Taxi  กลับมาที่  Blair House  แล้วขึ้นรถยนต์ ที่เขาจัดให้พวกนักข่าว ไปยัง  Arlington House  Cemetery ราว 15.15 น. ในหลวงและพระราชินี เสด็จไปวางพวงหรีดอนุสาวรีย์ไม่ปรากฏนาม (สุสานอาร์ลิงตัน) มีทหารกองเกียรติยศ ตั้งแถวสองข้างทาง และชาวอเมริกัน ชาวไทยเป็นจำนวนมาก เราถ่ายรูปทั้งสีและขาวดำไว้หลายรูป   จากนั้นติดตามขบวนเสด็จไปยังอนุสาวรีย์ลินคอร์น  แล้วเสด็จกลับที่ประทับ… กลางคืน จัดการเขียน “จดหมายถึงคนเมือง” เล่าเรื่อง การเสด็จของในหลวง 4 หน้า จนถึงตี 3 จึงได้เข้านอน

20162210122218.jpg

20162410085426.jpg

June 29 1960

– นสพ.ลงข่าวในหลวงกันมาก  กินข้าวเสร็จ นั่ง Taxi  ไปรอดักพบในหลวงที่ Congress  Libary

เวลา 9.10 น เสด็จถึงรัฐสภาคอนเกรสเราเลยถือโอกาสติดตามเข้าไปด้วยอย่างใกล้ชิด แล้วขึ้นรถยนต์ ติตามขบวนไปยัง National Arolivas แล้วกลับที่ประทับเวลท 10.40

เวลา 11.15 น. เข้าไปที่ White House  เพราะในหลวง เสด็จเยี่ยมประธานาธิบดีไอเซนฮาวร์

เวลา 11.30 น. เจ้าหน้าที่มาเรียกให้เข้าไปถ่ายรูปภายในห้องทำงานของประธานาธิบดี มีในหลวงประทับด้านซ้ายของประธานาธิบดีไอเซนฮาวร์ เราจัดการถ่ายรูปไว้ตามระเบียบ

20162210121945.jpg

เวลา 12.30 น. ในหลวงเสด็จเข้าห้องประชุม ซึ่งมีสมาชิกผู้แทน ผู้แทนทูตานุทูต และผู้มีเกียรติชาวอเมริกันเข้าร่วม พระราชินีประทับชั้นบนด้านซ้าย ชุดสีส้ม ในหลวงตรัสเป็นภาษาอังกฤษดีมาก มีการปรบมือให้เกียรติตลอดเวลา (ดูต้นฉบับพระราชดำรัส) จบรายการประมาณ  13.00 น.

เราขึ้นรถยนต์พร้อมกับพวก นักข่าวมาลงที่โรงแรม และขึ้นต่อกับคุณไชยยงค์ ไปลงเอาฟิล์มที่ Dupart ภาพที่เราถ่ายไว้ได้ดีหลายรูป โดยเฉพาะภายในห้องประทับขณะพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เสียค่าล้างฟิล์มสี 2 ม้วน ขาวดำอีก 1 ม้วน เป็นเงิน 9 บาท แพงมาก

June 30, 1960

เวลา 9.55 น.ขึ้นรถไป National Red Cross เพื่อทำข่าวในหลวง  ที่หน้าตึกมีพยาบาลแต่งตัวสีฟ้าเข้าแถวต้อนรับ

เวลา 10.55 น.ในหลวงเสด็จไปถึงเข้าไปในห้องประชุม พระราชินีชุดสีน้ำตาล

10.45 น. เสด็จไปที่ State Dept ดูรูปแบบการแสดงนิทรรศการเกี่ยวกับการเมืองไทย

11.00 น ขึ้นรถติดตามขบวนไปที่บ้านพักทูตไทยที่ข้างโรงแรม Windsor Park Hotel เราถ่ายรูป 2-3 รูป ไม่เห็นมีอะไรเลยชวนกันกลับบ้าน

July 1 ,1960

สะดุ้งตื่น 9.30  สถานทูตไทย พบนักเรียนไทยที่มาเรียนอเมริกาหลายสิบคน กำลังมารอรับในหลวง

11.00 ในหลวงและพระราชนินีเสด็จมาถึงสถานทูต บังเอิญครึ้มฟ้าครึ้มฝน และมีฝนตกปรอยๆ จึงเดินเข้าไปในตึกสถานทูตกันหมด ที่แรกจะจัดที่สนามหญ้า  มีการแนะนำตัวข้าราชการและนักเรียนไทย คนไทยทุกคน เราเลยถือโอกาสถ่ายรูปในห้องหลายรูป มีคนประมาณ300 คน

20162210122025.jpg

19.30  ออกเดินทางไปที่สถานทูต เพราะมีงานเลี้ยงของในหลวงอีกครั้ง  ในหลวงและพระราชินีเสด็จมาถึงตอน 20.20 น. แต่ยังไม่มืด  นั่งประทับบนเก้าอี้ ที่สนามหญ้าด้านหลังสถานทูต รับสั่งเรื่องต่างๆ สนุกมาก

คนหนึ่งถามถึงน.ส.พ.เมืองไทยว่ามีกี่ฉบับมาที่อเมริกา ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ เลยแนะนำว่ามีสยามรัฐ คนเมือง และสนามนิกร เราเลยยืนถวายความเคารพ และนับว่าเป็นเกรียติอย่างยิ่ง

ในหลวงท่านทรงเล่นคาร์ริเน็ต พร้อมกับพวกแบนด์นักเรียนไทย หลายเพลง และโปรดให้นักเรียนไทยออกไปเต้นรำด้วย  รู้สึกว่าทุกคนสนุกและโชคดีที่ได้เข้าเฝ้าในหลวงอย่างใกล้ชิด ในหลวงเสด็จกลับเมื่อ 23.20 น.

July 5,1960  ต้อนรับในหลวงที่นิวยอร์ค   

รีบเดิน 11.45  ในหลวงเสด็จออกจากโรงแรม เลยถือโอกาสนั่งรถยนต์ติดตามขบวนเสด็จไปด้วย ไปที่ บรอด์เวย์ เพื่อในหลวงจะได้นำแถวทหาร เข้าขบวนแห่ไปตามถนนจึงเห็นธรรมเนียมของเมืองนี้ที่ให้เกียรติแก่บุคคลชั้นนำของประเทศ ….

20162210122315.jpg

20162210122326.jpg

20162210122648.jpg

ในหลวงเสด็จถึงที่ต้นขบวนเมื่อเวลา 12.00 น. ทรงชุดจอมทัพไทยสีขาว ทางการจัดรถสำหรับพวกนักข่าวนำหน้ารถยนต์ในหลวง 2 คัน เราเลยขึ้นไปอยู่บนรถพวก Press ถ่ายรูปในหลวงและขบวนแห่หลายสิบรูป มีประชาชนคอยดักชม สองข้างถนนราว 750,000 คน มีการปรบมือและ โปรยกระดาษสายรุ้ง Ticker Tape  ลงมาเป็นจำวนมาก ระยะทางที่เดินขบวนประมาณ 2 ไมล์ ไปสิ้นสุดเอาที่ทำการเทศบาลนครนิวยอร์ค  นายกเทศมนตรีนครนิวยอร์คนั่งคู่กับในหลวง  พระราชินีนั่งในรถยนต์อีกคันหนึ่งสวมชุดสีชมพู  ที่หน้าเทศบาลนิวยอร์ค ก็ไม่มีอะไรมากนอกจากพวกหนังสือพิมพ์มาถ่ายรูป ถ่ายทีวีและขอให้ในหลวงพูดเล็กน้อย

 July 6,1960  ที่เอ็มไพร์สเตท

ในหลวงเสด็จลงมา และขึ้นรถยนต์ไปเยี่ยม N Y Stock Exchange    เราติดตามไปด้วย

ก่อนไป ที่เอ็มไพร์สเตท ในหลวงทรงนั่ง Subway จาก Central Park ถนน 20 ไปลงที่สถานี 42 แล้วขึ้นรถยนต์ไป Empire state เราถือโอกาสติดตามไปตลอด  จาก Empire state เสด็จไป UN ที่ UN เจ้าหน้าที่ให้พวก press ขึ้นไปแค่ชั้น 2 เท่านั้น

20162210122118.jpg

July 7,1960  โรงพยาบาล Mount Auburn Hospital สถานที่ประสูติ

20162210122724.jpg

ราว 14.30 น. เราขึ้นรถไปที่ Mount Auburn Hospital ซึ่งเป็นโรงพยาบาลที่ในหลวงประสูติ ทางโรงพยาบาลเตรียมต้อนรับอย่างเต็มที่ เอาสมุดทะเบียนคนเกิดของโรงพยาบาล ที่มีพระนามในหลวงอยู่ด้วย มาวางไว้บนโต๊ะ  บันทึกดังนี้
“หมายเลขทะเบียน DV29474   5 December 1927 at 8.45 a.m.  Baby Songkla ,M(Male)  ที่อยู่ 63 63 Longwood Ace.,Brookline, Mass .  By Dr.W.S Whittermore,M.D.”

ที่ Faculty Club ในหลวงทรงพระราชทาน โล่ห์จารึกให้แก่  Dr.W.S.Whittermore จารึกเป็นภาษาอังกฤษว่า To Dr.W.S. Whittermore My first friend”

20162210122743.jpg

20162210122754.jpg

ที่ ร.พ. Mount Auburn Hospital ได้มีนักหนังสือพิมพ์มาคอยดักถ่ายรูปเป็นจำนวนมาก   ในหลวงเสด็จมาถึงเมื่อเวลาประมาณ 15.20  น.มีนักเรียนพยาบาลเข้าแถวคอยต้อนรับ  ในหลวงทรงพระราชทานตลับทอง ลงพระปรมาภิไทย ให้แก่นางพยาบาลทั้ง 4 คนที่ทำคลอดพระองค์ด้วย

20162210122809.jpg

ทรงเสด็จไปดูห้อง ที่พระราชมารดามาคลอด   เราติดตามขึ้นไปถ่ายรูปอย่างใกล้ชิดทุกระยะ พร้อมกับช่างภาพอื่น   จากนั้นพวก น.ส.พ.อเมริกัน สัมภาษณ์ในหลวงถึงเรื่องต่างๆ กับพระราชินีด้วย

อยู่ที่โรงพยาบาลจนถึง 16.30  จึงเสด็จไปที่ International House School of Public Health Harward University ทางโรงเรียนทำประรำยกพื้น และกล่าวต้อนรับพร้อมแนะนำ นักเรียนไทยผู้หญิง 2 คน ที่มาเรียน Master Degree มีแขกประมาณ 200 คน ตอนนี้ฝนตกลงมานิดหน่อยไม่มาก

20162210122822.jpg

เราขึ้นรถยนต์ในขบวนเสด็จ จากโรงพยาบาล ไปที่  International House อยู่ที่นี่ราว 30 นาที  ขึ้นรถไปที่ Medical School` ซึ่งสมเด็จพระราชบิดาเรียนที่นี่ มีรูปและสมุดรายงานด้วย…..

—-

เป็นส่วนหนึ่ง ในบันทึก 7 เล่ม ของการเดินทางไปสหรัฐอเมริกาที่วิจิต ไชยวัณณ์ บันทึกไว้ และ

ถือเป็นความภาคภูมิใจในชีวิตของนักหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น ที่ไปในนามรัฐบาลอเมริกา และได้ถ่ายรูปประวัติศาสตร์อย่างใกล้ชิด” ภาพจำนวนหนึ่งของวิจิตร ได้จัดแสดงนิทรรศการที่จังหวัดเชียงใหม่มาแล้วครั้งหนึ่ง

ก่อนหน้านี้เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาศภาคเหนือครั้งแรกเมื่อปี 2501 วิจิตร ไชยวัณณ์ ได้ร่วมนำคณะช่างซอจาก อ.สารภีไปขับซอถวายที่ประทับพำนักคืออาคารเทศบาลนครเชียงใหม่ในปัจจุบัน

20162210122931.jpg

“นักดนตรีพื้นเมืองจากสารภี  ไปบรรเลงกล่อมตอนในหลวงเสวยพระกระยาหารค่ำ เราก็นั่งพื้นนั่น ข้างๆท่านเสวยเสร็จ ก็พระราชทานเหรียญที่ระลึกคนละเหรียญ”

“ในหลวงท่านไม่ถือตัว เที่ยวหาราษฎร ลงไปพูดจาอย่างใกล้ชิด แม้แต่คนทุกข์ยากไม่มีเสื้อใส่ ยั่งนั่งคุย ประทับใจว่าไม่เคยแคร์มีเงินหรือไม่มี คนไทยเป็นประชาชนของท่าน เราดีใจที่ท่านไม่ถือตัว และภูมิใจที่ในชีวิตได้มีโอกาสบันทึกภาพและเหตุการณ์ใกล้ชิดพระองค์ เรื่องราวของพระองค์ท่านลุงจึงบันทึกไว้เป็นประวัติศาสตร์ให้คนรุ่นหลังได้รับทราบ”
20162210122956.jpg

20162210123011.jpg